Boeken

Navigatie

Autobiografisch

Nooit meer uitslapen

nooit meer uitslapen 1 Tot de geboorte van ons eerste kind was ik er heilig van overtuigd dat ik acht uur slaap per nacht nodig had. Dat was het eerste waanidee waar mijn dochter me van afhielp. nooit meer uitslapen 2 Een rustig en beschaafd gesprek. Dat leek mij, toen ik nog geen kinderen had, de beste manier om kinderen op te voeden. En ik moet zeggen, een doodenkele keer lukt dat ook. Maar in de regel wordt er in dit huishouden – drie kinderen, geen hond – veel geschreeuwd.‘Jantjes vader heeft drie kinderen, Kwik, Kwek en …’ Mijn zoontje kijkt me gespannen aan. ‘Tja’, zeg ik, ‘even denken.’ Wat doe je als kinderen je een raadsel voorleggen dat je al honderd jaar kent? Of een mop uit de oude doos? En wat doe je als je voor de duizendste keer een omgekeerd, leeggelepeld ei krijgt aangeboden?In 75 korte verhaaltjes schetst Ewoud Sanders een portret van het moderne gezinsleven, waarin ouders van jonge kinderen veel zullen herkennen. Hij schrijft over gebroken nachten, het snoepbeleid, onrust aan tafel, ouders die in slaap sukkelen als ze eindelijk weer eens naar een concert gaan, de noodzaak om alles honderd keer te herhalen, de overleghuishouding, kamperen met kleine kinderen, de wonderen van kindertaal, geruzie op de achterbank van de auto – kortom, over de gewone dagelijkse dingen in talloze jonge gezinnen.

Leeswoordenboeken

Eponiemen

Eponiemen zijn woorden die teruggaan op historische personen. Zo is het kiekje afgeleid van de Leidse fotograaf Israel Kiek, de brommer (een bepaald koetsje) van de Utrechtse stalhouder Brom en dankt het bintje zijn naam aan Bintje Jansma, een sproeterig Fries meisje.Deze vermeerderde herdruk van Sanders’ veelgeprezen Eponiemen-woordenboek bevat een selectie van ruim zeshonderd eponiemen, puur Nederlandse woorden of leenwoorden die tot ons dagelijks taalgebruik zijn doorgedrongen. Het is niet alleen geschikt als naslagwerk maar, door de anekdotes achter de eponiemen, tevens als leesboek voor taalliefhebbers.

Geoniemen

Geoniemen zijn woorden die zijn afgeleid van de namen van dorpen, steden, streken, gebergten, rivieren en landen – woorden dus waar je naartoe kunt reizen. Dit boek behandelt de geschiedenis van ruim 400 van dit soort woorden. Wanneer en hoe kwamen badminton, bikini, krent, mokka of pils in het Nederlands terecht? Wat is de geschiedenis van de plaats en de zaak? Komt het woord ook voor in het Engels, Frans en Duits? Op zulke vragen geeft dit boek een antwoord, dat wordt gestaafd met landkaarten en literatuur en dat tegelijkertijd laat zien hoe spannend en verrassend de geschiedenis van woorden kan zijn.

Handelseditie Fiets

In 1869 raakte Nederland in de ban van de vélocipède. Taalkundigen vlogen elkaar meteen in de haren over een goede Nederlandse benaming voor dit voertuig. Tientallen namen passeerden de revue, van alwiel tot zelfkar. Uiteindelijk koos de kersverse ANWB in 1885 officieel voor wieler. Maar jonge wielrijders spraken toen al van fiets. Onder geleerden brak een heftig debat los over de herkomst van dit woord, een debat dat tot op de dag van vandaag voortduurt.Dit boekje beschrijft in acht etappes de omstreden geschiedenis van het woord fiets. Het onthult voor het eerst welke wanhopige letterkundige de woorden rijwiel, wielrijden en wielrijder bedacht, waar en wanneer fiets op schrift debuteerde, en wat nu precies de rol was van de Wageningse rijwielhandelaar Elie Cornelis Viets.

Borrelwoordenboek

Het Nederlands telt onvoorstelbaar veel woorden voor drinken, drank en dronkenschap. Onze taal laat zich daarbij van zijn boeiendste kant zien: lenig, scherp, versluierend, creatief, eigenzinnig en geestig. Dit boek bevat 750 volksnamen uit Nederland en Vlaanderen voor ‘borrel’ en ‘jenever’ van de 16 de eeuw tot nu - de grootste collectie die ooit is samengebracht. Het geeft verwante woorden uit het Frans, Duits en Engels, verklaart de herkomst en laat met fragmenten uit liedjes, gedichten en romans zien waar en wanneer woorden als afzakkertje, babbelwater, hassebassie, kamelenrug, kozakkenthee, pikketanussie en neutje zijn gebruikt.

Vinkentering

Krijg de pestpokken, val dood, loop naar de maan, je kunt me de bout hachelen – we kennen verschillende soorten verwensingen. Van superkorte, tot extreem lange. Van poëtische, zoals stik de moord in Amersfoort, tot ironische als je hebt een goed hart, maar het moest gebraden op je rug hangen. Dit boek onderscheidt acht soorten verwensingen. Samen geven ze een onthutsend beeld van de taboes in onze cultuur. Nooit eerder werd dit onderwerp zo uitvoerig, diepgravend en toch toegankelijk behandeld.

Jemig de pemig

In de afgelopen decennia hebben Kees van Kooten en Wim de Bie maar liefst vijftig woorden, uitdrukkingen en soortnamen aan onze taal toegevoegd. Dat is een ongeëvenaarde prestatie. Dit boekje, dat met medewerking van Van Kooten en De Bie tot stand is gekomen, vertelt het verhaal achter deze woorden, uitdrukkingen en typetjes. Het laat nauwkeurig zien hoe ze zijn ontstaan en hoe ze op eigen houtje voortleven. En het geeft antwoord op vragen als: hoe kan het dat Van Kooten en De Bie zoveel invloed op het Nederlands hebben gehad? Welke typetjes leverden de meeste woorden op? En: voor welke sketch werden Van Kooten en De Bie verhoord door de Hilversumse politie?

Voor een dubbeltje op de eerste rang

Wij zijn een volk van kooplieden en koopjesjagers en dat heeft diepe sporen nagelaten in onze taal. In Voor een dubbeltje op de eerste rang zijn – voor het eerst – vrijwel alle spreekwoorden en zegswijzen met Nederlands geld bij elkaar gezet. Het gaat om ruim dertienhonderd bekende en minder bekende uitdrukkingen uit de afgelopen zeshonderd jaar. De zegswijzen zijn verdeeld over vijfenveertig rubrieken. Zo staan de uitdrukkingen die met armoede, rijkdom of gierigheid te maken hebben overzichtelijk bij elkaar, net als de spreuken met cent, daalder, dubbeltje, duit, gulden, kwartje, oordje, penning en stuiver. Waar nodig is de betekenis toegelicht en wordt iets verteld over de herkomst. Ook is een lijst opgenomen van de ruim tweehonderd volksnamen voor onze munten en biljetten, zoals geeltje, heitje, joetje, piek en rooie rug.

Nergenshuizen

Absurdistan, Allochtonië, Boerenkoolstronkeradeel, Juinen, Moffrika, Schubbekutteveen, Takki-Takkiland, Verweggistan – onze taal wemelt van de namen van landen, dorpen en steden die op geen enkele landkaart te vinden zijn. Ze worden onder meer gebruikt in dooddoeners ‘’Waar ga je naartoe?’ ‘Naar Scheetjeboe!’) en om exotische vakantiebestemmingen te suggereren (Arrondissement-sur-Mer in plaats van Wijk aan Zee). Om te zeggen ‘wij blijven thuis’ (‘Nee, wij gaan dit jaar naar Balkonië, Rundhausen, Bad Meingarten, Tuinesië’) of om aan te geven dat iets een gehucht of een achterlijk land is. Dat laatste gebeurt niet alleen met namen als erejezusveen en Afgelegerije, maar ook met namen van plaatsen die wel degelijk bestaan, zoals Lutjebroek, Stampersgat, Jipsingboermussel, Timboektoe en Kuttekoven. Ook die overdrachtelijk gebruikte plaatsnamen komen in dit boek aan bod, samen met zo’n negenhonderd thematisch ingedeelde fictieve plaatsnamen.

Woorden met een verhaal

Waar komt het woord spiksplinternieuw vandaan? Waren de Vandalen de uitvinders van het vandalisme? En hoe zit dat met de hooligans? Wie bedacht het woord poldermodel? En zei koningin Beatrix echt als eerste de leugen regeert? Wat is de herkomst van het lied ‘Tararaboemdijee, de dikke dominee’? Wordt er hier en daar nog gekakkestoelemeid? Waarom werd alleenstaande op een gegeven moment veranderd in alleengaande? En: hebben oorlogen veel bijgedragen aan onze woordenschat? Dit zijn een paar van de vragen die Ewoud Sanders in dit boek beantwoordt.

Allemaal woorden

Waarom zeggen we dat iemand leeft als God in Frankrijk? Sinds wanneer dansen wij de charleston en waarom heet die wilde dans naar een Amerikaanse havenstad? Wie meende als eerste dat kinderen met het Downsyndroom op de inwoners van Mongolië lijken? Waar komt het verhaal vandaan dat een krokodil een vals en huichelachtig dier is dat krokodillentranen huilt? Hoe noemden wij heimwee voordat we dit woord uit het Duits leenden? Dit zijn enkele van de talrijke taalvragen die Ewoud Sanders in dit boek behandelt.

Aarsrivalen

Bent u tot nu toe nooit gestruikeld over woorden als aanwijziging, burgermeester, eengezinswoning, lidteken, miniscuul, omweer, orgineel, pizzaria en polshoogte? Na het lezen van dit boekje verandert dat. Niet alleen zult u uzelf op enkele hardnekkige verhaspelingen betrappen, maar opeens hoort én leest u ze overal. Want verhaspelingen als advocado, championsoep en ergens leerling uit trekken, zijn inmens besmettelijk. Voor je het weet heb je het, op het verkeerde moment op de verkeerde plaats, over een klinkslag, of over een doucheurtje in kleine couperus.Dit boek voegt een extra dementie aan het Nederlands toe, maar de gevolgen zijn luidbundig en onverbitterlijk.Het gaat hier om een herziene, vermeerderde uitgave.Over de eerste editie:‘Dit is Sanders op z’n best. Hij doet niet laagdunkend over taalfouten, maar beschrijft ongeknutseld en met intergriteit over deze curieuze uitlaadklep van ons taalvermogen.’Joep van het Hek

Over nieuwe woorden

Taal van het jaar (editie 2000)

Gifkip, gengewas, beeldschermtachograaf, naambellen, onder de pet houden – 1999 was een uitzonderlijk productief taaljaar. In dit boekje behandelt Ewoud Sanders bijna 500 nieuwe woorden en uitdrukkingen. Hij beschrijft niet alleen hun debuut, maar ook onder welke politieke of maatschappelijke omstandigheden woorden als antibioticatest, betonbom, hooliganleger en weggeefwinkel zijn ontstaan.Dit levert een nieuw soort neologismenboek op, dat tegelijkertijd een overzicht geeft van markante gebeurtenissen in het millenniumjaar.

Taal van het jaar (editie 2001)

Carrièrepil, deukdij, doggy dancing, evenementenbier, privé-surfen, slangenkop, UMTS-veiling, weeralarm, zinloos rijk – ieder jaar levert nieuwe woorden op. In dit boekje vertelt journalist en historicus Ewoud Sanders het verhaal achter ruim 400 woorden en uitdrukkingen die in het jaar 2000 debuteerden. Doordat hij uitvoerig beschrijft onder welke omstandigheden woorden als medisch asieltoerisme, sex-chatten, vandalenzone, websupermarkt en Zalmkit op het toneel verschenen, geeft dit neologismenwoordenboekje meteen een overzicht van de meest markante gebeurtenissen van het afgelopen jaar.

De taal van het jaar

Antiterreurtoeslag, miltvuurangst, poederbrief, schrikdip, slaper, zelfmoordkaper, make no mistake – de terreuraanval op de Verenigde Staten leverde in 2001 de meeste nieuwe woorden en uitdrukkingen op. Maar er was meer: we zijn trilminuten gaan maken op de powerplate, de jeugd verpotterde, en tophoppers en antiglobalistensorrybon vestigden internationaal de aandacht op zich. De malaise bij de Nederlandse Spoorwegen bracht de in omloop, de dotcomkrach of dotflop leidde tot pink slip parties, en vooruitlopend op de mobimiles vertonen we op de snelweg flitspaalgedrag. En dan had je nog de MKZ-crisis en de Maximatour – want ook die leverden nieuwe taal op. Dit boekje, dat het debuut signaleert van 250 nieuwe woorden, uitdrukkingen en betekenissen, is onmisbaar voor iedereen die de groei van de Nederlandse woordenschat op de voet wil volgen.

Taal van het jaar (editie 2002)

Demoniseren, Fortuynist, ga toch koken, in de geest van Pim, ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg, ergens zin an hebben - de rumoerige opkomst en ondergang van de Lijst Pim Fortuyn leverde in 2002 de meeste nieuwe woorden en uitdrukkingen op. Maar er was meer: in Friesland smeerden ze antivandaalpasta op brugleuningen tegen baldadige jongeren, Leefbaar Rotterdam rekende af met de vergadernijlpaarden, en op Schiphol werd het eerste, volautomatische slikkerstoilet geïnstalleerd ten behoeve van de vele bolitaslikkers. En dan leverde prins Bernhard nog het Bernhardaapje, lanceerde prins Willem-Alexander de uitdrukking dat is ook maar een mening en werden sommige Nederlanders en Vlamingen een beetje Maximoe.Dit boekje vertelt het verhaal achter de ruim 250 nieuwe woorden en uitdrukkingen van 2002. Een selectie uit De taal van het jaar verscheen in verkorte vorm in NRC Handelsblad.

Taal van het jaar (editie 2003)

leder jaar komen er in het Nederlands nieuwe woorden en uitdrukkingen bij. In 2003 waren dat onder meer: allochtonenstop, biobenzine, claimbaron, dildokabouter, flash mob, hittedode, ietsisme, jackassen, kidhunter, kippenkliklijn, limobier, Mabelgate, niksisme, opseksen, preventieve oorlog, reservekoningin, ruimtehuwelijk, runshoppen, sahafisme, sars, seniorenterreur, stadspooier, Stayokay, taikonaut, verklikkip, zandsurfen en zorgshoppers.In dit boekje leest u waar, wanneer en onder welke omstandigheden deze woorden – en nog ruim honderdvijftig andere – de kop opstaken. Samen geven deze neologismen een overzicht van de meest markante gebeurtenissen van het afgelopen jaar.

Geschiedenis lexicografie

Johan Hendrik van Dale

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Integer tincidunt enim. Nunc a nunc at enim faucibus rutrum. Suspendisse pulvinar, pede nec fringilla convallis, metus odio ullamcorper pede, ut tempus tellus nisi a dolor. Nam viverra sodales massa. Donec viverra quam non lorem. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Donec justo ante, consectetuer iaculis, vulputate nec, sagittis et, justo. Fusce turpis nisl, aliquet et, semper non, venenatis eget, purus. Vestibulum erat tellus, accumsan a, tincidunt at, porttitor sed, justo. Aliquam fermentum.

Woordenboeken en hun makers

Bloemlezingen

Taaltumult

Liefde, passie, gekte, ergernis, woede – taal leidt bij veel mensen tot hevige emoties. Dat blijkt nergens zo duidelijk als in Onze Taal, een tijdschrift dat de afgelopen zeventig jaar is uitgegroeid van een strijdkrantje van taalzuiveraars tot het populairste taaitijdschrift van de Lage Landen. In dit boek maakt taalhistoricus Ewoud Sanders een eigenzinnige selectie uit de jaargangen die tussen 1932 en 2002 zijn verschenen. De nadruk ligt op korte artikelen, woordenlijstjes en brieven waaruit blijkt hoe diep taal mensen kan beroeren. Doordat dit telkens andere zaken zijn, geeft Taaltumult een levendig en verrassend beeld van zeventig jaar taalgeschiedenis. Al vanaf de eerste afleveringen is OnzeTaal een feilloze seismograaf van het Nederlandse taalsentiment.

Gelegenheidsboeken

Heksentoer

BIJNA was Uitgeverij Het Spectrum blijven zitten met ruim 400.000 onverkoopbare pocketwoordenboeken. Want precies op het moment dat ze hadden moeten verschijnen, werd de Nederlandse spelling herzien. Wat een fiasco had kunnen worden, sloeg om in het tegendeel. Het Spectrum was in 1955 de eerste die woordenboeken uitgaf in de nieuwe spelling.Het woordenboekproject had een ideologische achtergrond. Het Spectrum wilde goede woordenboeken maken die voor iedereen betaalbaar waren - een ideaal dat zou bijdragen tot de democrati¬sering van het Nederlandse onderwijs.Het succes van de Prisma Woordenboeken behoeft nauwelijks betoog: sinds 1955 zijn er tussen de 25 en 30 miljoen exemplaren van verkocht. Dat maakt de Prisma Woordenboeken tot de best verkochte in de geschiedenis van de Nederlandse lexicografie. Deze studie verschijnt ter gelegenheid van de grondigste herziening die de woordenboeken sinds hun bestaan hebben ondergaan.

Woorden van de duivel

In de paar studies die aan Nederlandse woordenboeken zijn gewijd, komt zijn naam niet voor. Toch neemt Adriaan Koerbagh (1632-1669) in de geschiedenis van de Nederlandse lexicografie een unieke plaats in: zijn eerste woordenboek ging in vlammen op en toen zijn tweede verscheen, in 1668, eiste de schout van Amsterdam dat Koerbaghs tong met een gloeiende priem zou worden doorboord, dat zijn rechterduim zou worden afgehakt en dat hij voor dertig jaar zou worden opgesloten. Een bloemlezing uit het enige verboden Nederlandse woordenboek, met een biografische schets van een lexicograaf die stierf voor zijn werk.

Vrouw

Een boekje over humoristisch-satirische woordenboeken in Nederland in de 18de en 19de eeuw, samengesteld door Ewoud Sanders en Nop Maas en uitgegeven (als nieuwjaarsgeschenk) door uitgeverij Van Dale Lexicografie.

Fiets

In 1869 raakte Nederland in de ban van de vélocipède. Taalkundigen vlogen elkaar meteen in de haren over een goede Nederlandse benaming voor dit voertuig. Tientallen namen passeerden de revue, van alwiel tot zelfkar. Uiteindelijk koos de kersverse ANWB in 1885 officieel voor wieler. Maar jonge wielrijders spraken toen al van fiets. Onder geleerden brak een heftig debat los over de herkomst van dit woord, een debat dat tot op de dag van vandaag voortduurt.Dit boekje beschrijft in acht etappes de omstreden geschiedenis van het woord fiets. Het onthult voor het eerst welke wanhopige letterkundige de woorden rijwiel, wielrijden en wielrijder bedacht, waar en wanneer fiets op schrift debuteerde, en wat nu precies de rol was van de Wageningse rijwielhandelaar Elie Cornelis Viets.

Tararaboemdiee

Sinds het midden van de 19de eeuw wordt een neppredikant een blikken dominee genoemd. In 1892 maakte Lottie Collins furore met het lied Tararaboemdiee. Kort daarop kwamen Tararaboemdiee en de blikken dominee samen in een liedje dat – in talloze variaties – is uitgegroeid tot ons nationale straatlied. In de geschiedenis van lied en dominee, een verhaal dat hier in drie bedrijven wordt verteld, figureren onder meer: een kapelmeester, een ballonvaarder, twee bibliofielen, twee rechters, twee slavisten, drie neppredikanten, een wonder¬dokter, een heilsoldaat, een luie stoel, een blikken keteltje, een hondenlul en een dichtende moordenaar.

Oudemans

Toen A.C. Oudemans (1798-1874) in 1847 zijn eerste brief schreef aan de Rotterdamse taalgeleerde Arie de Jager, had hij al een hele loopbaan achter de rug. Hij was hulponderwijzer in Rotterdam geweest, kostschoolhouder in Amsterdam en hoofdonderwijzer in Batavia. In Leiden legde hij zich met passie toe op het onderwijzen van zijn kinderen en de studie van het Nederlands. Hij stelde verschillende woordenboeken samen, werd lid van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, en een van de ijverigste medewerkers van het Woordenboek der Nederlandsche Taal.In de negentig brieven die hij aan De Jager schreef, is Oudemans opmer¬kelijk openhartig. Hij vermeldt ontluisterende details - die men elders tevergeefs zal zoeken - over beroemde tijd¬genoten als Matthias de Vries en LA. te Winkel. Daarnaast komen we in zijn brieven dingen aan de weet over het dagelijks leven in de negentiende eeuw: over het knippen van amandelen, over boekenveilingen en over de verzending van geheimzinnige pakjes per spoor.Dit boekje, dat een geannoteerde selectie uit de brieven van Oudemans bevat, verschijnt ter gelegenheid van zijn tweehonderdste geboortedag.

Goed gelezen

Goed gelezen verscheen in 2003, ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de Stichting Lezen. Het bevat ‘Tien schetsen uit de praktijk’ van het voorlezen’ door Ewoud Sanders, plus ‘Tien hoofdstukjes uit de geschiedenis van het voorlezen’ door de Haarlemse letterkundige Nop Maas. Zie hier drie stukjes uit dit boekje: Analfabeet [link], Voorleesbeurt [link] en Lezen is voorlezen [link]. -> linkjes komen

Beeld van een Taal

Voor de meesten van ons is taal volkomen vanzelfsprekend. We beginnen te praten als we een jaar of anderhalf zijn, en we houden er pas mee op als we onze laatste adem uitblazen. Dat betekent niet dat we in de tussentijd taal allemaal op dezelfde manier beleven. Dat is het duidelijkst voor diegenen voor wie taal niet vanzelfsprekend is, zoals voor stotteraars, doven of afasiepatiënten.Maar ook als de taalontwikkeling zonder enige rimpeling verloopt, kan taal voor de een iets heel anders betekenen dan voor de ander. Zo zijn er mensen die van taal hun werk hebben gemaakt: journalisten, schrijvers, dichters, puzzelmakers, cabaretiers, nieuwslezers, rappers, hoorspelacteurs of insprekers van reclameteksten. Voor advocaten en politici is taal bij uitstek een wapen. Zij hebben woorden nodig om te overtuigen, invloed uit te oefenen. Anderen zien taal weer als iets dat afleidt van de kern. De echte zwijgordes bestaan niet meer, maar er zijn nog steeds religieuze ordes waarin overdag zo weinig mogelijk wordt gesproken. Zo zijn er ook mensen die hun geld verdienen met het inspreken van hijglijnen, en bestaan er belastinginspecteurs die teksten ondersteboven kunnen lezen, zodat ze moeiteloos kunnen meekijken op de papieren van diegene die tegenover hen zit.In dit boek, dat verschijnt ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van de Taalunie, schrijven of vertellen ruim zestig Nederlanders en Vlamingen iets over de rol die taal in hun leven speelt. Met opzet is gekozen voor min of meer bekende Vlamingen en Nederlanders en voor onbekenden. Al die verhalen laten zien hoe anders wij taal kunnen beleven.Ludo Permentier, Ewoud Sanders

Nono

In vrijwel al zijn boeken spelen Amsterdammers en het plat-Amsterdams een belangrijke rol. Onder zijn schrijversnaam Nono is hij bij sommigen nog wel bekend, maar vrijwel niemand weet wie er achter dit pseudoniem schuilgaat. Een portret van J.B. Uges (1890-1954), een man die probeerde humorist te zijn. ‘De heer Nono is zéér bepaaldelijk géén humorist!’

Vreemde woorden

Kolsteren

Vreemde woorden geven iemands taalgebruik een gevarieerd en levendig karakter; het zijn vaak de versierselen van onze taal. Maar juist omdat deze woorden vreemd zijn, levert het gebruik ervan nogal eens moeilijkheden op. En onjuist gebruik kan ertoe leiden dat een spreker of schrijver zijn taal ongewild ontsiert en zich misschien zelfs belachelijk maakt.Prisma Vreemde woorden helpt de lezer tienduizenden vreemde woorden correct te gebruiken door de juiste schrijfwijze ervan te geven, de betekenis te omschrijven en, waar mogelijk, de herkomst te vermelden.Als Prisma-pocket beleefde Vreemde woorden van A. Kolsteren vanaf 1956 vele drukken. Ewoud Sanders, journalist, lexicograaf en bewonderaar van Kolsterens werk, zorgde voor een grondige herziening en uitbreiding van het boek.

Taalnormen

Stijlboek NRC Handelsblad

Uitgekomen in 2000. In samenwerking met Koos Metselaars.

Bronpublicaties

Eerste druk van Dale (1872)

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Woordenschat

Gabbertaal en boeventaal

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Gabbertaal en boeventaal 2

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Boeven-jargon

In 1949 kondigde de redactie van het tijdschrift Onze Taal aan dat er een Bargoens woordenboekje was verschenen van professor Henry Roskam. Het zou gaan om een boekje dat was bestemd ‘voor rechters, advocaten, politie en pers (niet voor u en ons)’. Behalve boevenjargon zou het boekje veel woorden uit ‘den zwarte handel’ bevatten. Maar waar was dit boekje gebleven? Het was noch in bibliotheken, noch in de archieven van politie en justitie te vinden. Uiteindelijk dook in de nalatenschap van J.G.M. Moormann, de grootste kenner van het Bargoens uit het midden van de twintigste eeuw, een drukproef op. Hoewel Moormann het materiaal ‘van groot belang’ achtte, bleek het boekje – 135 pagina’s dik – nooit te zijn gepubliceerd. Taalhistoricus Ewoud Sanders en etymologe Nicoline van der Sijs voorzagen het boekje van Roskam van een thematisch register en vertellen in de inleiding waarom de uit¬gave van Roskams Boeven-jargon indertijd op het laatste moment niet doorging.

Bijdragen aan bundels

Taalamanak

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Vrije Vandalen

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

The Netherlands

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Nooit meer de provence

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Doe maar gewoon

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Hans Brinker

Dit boek staat aan de wieg van een onuitroeibare misvatting. De misvatting dat Hansje Brinker een jongetje was dat een overstroming voorkwam door zijn vinger in een gaatje in de dijk te stoppen. Hij zou daarmee de ondergang van Haarlem, Spaarndam en volgens sommige overleveringen zelfs van heel Holland hebben voorkomen. Hansje was een held, een schooljongen die zijn leven waagde voor de gemeenschap.De lezer die met dit nawoord besluit, weet het al: Hans Brinker, de hoofdpersoon in dit boek, had niks met het voorkomen van een dijkbreuk te maken. Hij was een brave, ondernemende jongen uit een arm gezin die zijn vader het leven redt en uiteindelijk een beroemde dokter wordt, die rondrijdt in een grote koets.

Quality Stories

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.

Tracks funnies

Curabitur in augue. Integer eget velit a magna malesuada tempor. Sed ultricies est sed augue. Sed ultrices urna ut elit ultricies eleifend. Vivamus rutrum viverra tellus. Nulla facilisi. Ut ac mauris. Donec volutpat, sem elementum euismod commodo, orci tortor dignissim massa, vel commodo quam justo a pede. Aliquam nec turpis sed enim commodo lobortis. Nunc odio lacus, malesuada in, hendrerit vel, ornare eget, dui. Aliquam vitae diam in velit porta sollicitudin. Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.Mauris eget nunc sit amet lacus pellentesque ultricies. Sed ac risus eu tellus egestas porta. Integer gravida tellus quis risus. Donec non ligula. Aenean vitae velit sed libero ultricies elementum.